Bunlardan biri, Batı İran’da, Meraga’da 13. yüzyılda astronomi bilgini Nasirüddin Tûsî başkanlığında hayata geçirilen ve 12 yıl faaliyet gösteren; bir diğeri, 15. yüzyılda Timur’un torunu Uluğ Bey’in Semerkant’ta kurduğu ve ünlü astronom Ali Kuşçu’nun çalışmalar yaptığı rasathanelerdi. Yazımızın ağırlık noktasını oluşturan üçüncü önemli rasathane ise, Sultan III. Murad döneminde yapılmıştı.

16. yüzyıl... Öğrenimini Mısır’da yapmış, Türk asıllı olduğu sanılan astronomi bilgini Takiyeddin bin Muhammed bin El-Maruf, Sultan III. Murad’ın baş müneccimliğine getirilir. Astronomun hayalinde bir rasathane kurmak vardır. Bunun için, sultan üzerinde büyük etkisi olan tarihçi Saadeddin Efendi’ye, ‘kâğıt üzerinde hesaplar yapmak yerine, gözlem için bir rasathane kurulması’ gerektiğini vurgulayan bir mektup yazar. Saadeddin Efendi, konunun önemini kavrayarak sultandan rasathane kurulması için izin alır. Ve 1575 yılında, Tophane’de faaliyete hazırdır rasathane...