Karadeniz, Rusya sahillerinde, Kuzey Anadolu’da, Marmara Denizi’nin kenarında, Ege Denizi’nin ücra köşelerinde yaşarlar. Kimi, paralı asker olarak Mısır’a, Filistin’e gider. Yine bir 50 yıl sonra dönerler memleketlerine... Daha tecrübeli, daha bilgili olarak ve geçim kaynaklarına bir de ticareti ekleyerek... Dış piyasalara, yani kolonilerine orada üretilemeyen ürünleri satmaya başlarlar. Bunların arasında da temel gıda maddesi zeytinyağı başı çeker.

ANTİKÇAĞIN ZEYTİNYAĞI FABRİKASI
İşte öykümüzün geçtiği Klazomenai’deki zeytinyağı işliği bu üretimin yapıldığı yerlerden biridir. Kentin ‘sanayi mahallesi’nde yer alır. Hemen altında demirciler; biraz ilerisinde çömlekçiler... Tarih, MÖ 6. yüzyıl. Bu işliğin çok özel bir konumu var. Kendi döneminde, hatta çok daha sonrasında yapılanlarda bile görülmeyen bir teknoloji kullanılmış. Bir kere üç gözlü yağ ayrıştırma düzeneğine sahip. Belli ki sürekli, aşağı yukarı kesintisiz yağ üretimi yapılıyor burada. İkincisi, bir yuvanın içinde dönen taş tekerleklerle zeytin kısa zamanda püre haline geliyor. Ve