Yalnızca şehirlerin çok uzaklarda kaldığı doğa parçalarında varlığını sürdürebilen hayvanların portrelerini çekebilmek amacıyla yıllarca çaba harcadım. Yedi uzun yıl boyunca süren ve rüyalarım dahil tüm yaşamıma egemen olan çalışmalarımı biçimlendiren ise büyük kedilere olan sevgi ve hayranlığım oldu. Doğaya kesinlikle zarar vermeksizin yalnızca ihtiyacını tüketen bu eşsiz canlıların yaşamına karışınca hayvan sevmenin gerçek anlamını kavradım. Ve çalışmalarım boyunca sadece bir aslanın yaşamını kolaylaştırmak için tüm yaşamlarını ona adayan ve bunu hiç karşılıksız yapan insanlar tanıdım. Hatta bir kaplana âşık olduğu için evini, ülkesini terk edip ormana sığınan insanlar gördüm. Ve bunlar bana pek çok yaşamdan daha anlamlı geldi. Yaptığım fotosafariler sonrasında hayvanseverlik kavramım da giderek değişti, yerine oturdu. O eşsiz canlılarla yüz yüze gelmek muhteşemdi. Şehirlerdeki gözbebeğim kedilere olan hayranlığım beni büyük kedilere yöneltti. Sonuçta artık ben fotoğraf çekmek için seyahat eden bir fotoğrafçı olmak yerine,

Tümü de kedigiller (feidae) ailesinden. Benim kaplanlara olan ilgimin tutkuya dönüştüğü zaman ise onlarla ilk karşılaştığım ve yüz yüze geldiğim andır. Vahşi doğada 15-16 yıl ömrü olan, erkeği 260 kilo ağırlığa ulaşan bir Bengal Kaplanı (Panthera tigris tigris) birkaç metreden bana sarı gözleriyle, aslında ne kadar önemsiz olduğumu hissettirmişti. Büyük gruplar halinde yaşayan Afrika Aslanları (Panthera leo) ise 'en büyük sosyal kedi' olarak tanımlanıyor. Onların bu sosyal gruplarına ise 'pride' adı veriliyor. Tüm vahşi kediler gibi aslanların da en temel davranışları yaşadıkları ortama göre değişkenlik gösterebiliyor. Gündüzleri genellikle hep birlikte uyuyan aslanlar, havanın serinlediği saatlerde ise avlanma hazırlıklarına başlıyor. Ve birlikte avlanıyorlar. Kaplan, aslan ve çitayla karşılaştırıldığında onlara oranla oldukça küçük bir kedi olan leoparın (Panthera pardus) ağırlığı 28-70 kilo arasında. Vahşi doğada 11-15 yıl yaşayan leoparların tüm davranışları bir gösteriden geri kalmayan mükemmellikte. Onu bulmak Afrika'daki diğer büyük kedilere oranla daha zor.

Diğer büyük kedilerin aksine sadece aç olduğunda değil zevk için bile avlanabilir. Dinlenirken ve avlandıktan sonra özellikle ağaca çıkmayı tercih eder. Tüm diğer kedilerin aksine koyu renk gözleri (kahverengi) olan tek büyük kedi, çitaların (Acinonyx jubatus) ağırlıkları 40-65 kilo arasında değişiyor. Vahşi doğada yaşam süresi 10-12 yıl arası olan çita gerçek bir hız sembolü. Karada en hızlı hayvan olan çitanın hızı, 2 saniyede 70 kilometreye ulaşıyor ve maksimum 100-127 kilometre hız yapabiliyor. Bu hızla avını 200-600 metre kovalayabilen çitalar gün boyu aktif. Özellikle sabahın erken saatleri, akşamüstü ve dolunaylı geceler en hareketli zamanları. Çok sessiz hareket eden çitalar genellikle yalnız dolaşıyor. Bazen avlanmak için erkekler birlikte hareket edebiliyor. Grup halinde avlanırken biri saldırı durumundayken diğerleri gelen saldırıları savuşturuyor. Özellikle Namibya'da grup halinde avlanma biçimi daha gelişmiş. Bu farklılığın, oradaki arazi yapısına bağlı olarak geliştiği de söylenebilir.

Büyük kedileri ararken, onları bulmak için, onlarla aynı doğa parçasını paylaşan diğer hayvanları da tanımak ve bilmek bir zorunluluk. Tüm seyahatlerimde, bu nedenle büyük kediler dışında da birçok hayvanı görüntüledim. Vahşi doğada fotoğraf çekmek belki ilk bakışta pek çok insana cazip gelebilir. Ve bu pek de yanlış sayılmaz. Çünkü doğayı ve hayvanları seven biri için fiziksel yorgunluk zor değildir. Uzun, çok uzun, bitimsiz yolculuklar, yollarda atlatılan kazalar, geçirilen yüksek ateşli tropik hastalıklar, doktorsuzluk ve ilaçsızlık, kimi zaman yiyecek bulamamak gibi sorunların üstesinden bir şekilde gelinebiliyor. İşin en zor yanı daha yola çıkmadan "Acaba kaplanı bulabilecek miyim?" ile başlayan stresli ve uykusuz geceler..

* Süha Derbent, fotoğrafçı