İ1900'lü yılların başları, ilacın eczane laboratuvarlarında 'el emeği' ile üretildiği bir dönemde Eczacı Abdi İbrahim Barut, Beşir Kemal, Ethem Pertev, Hasan Rauf ve Kanzuk firmalarından sonra hazır ilaç üreten beşinci fabrikayı kendi adıyla hizmete sokuyor; Abdi İbrahim Müstahzarat-ı İspençiyariye.
1919 yılında Kuvvet Şurubu, Müshil-i Nadir ve Bromo-Valerin Nadir'le başlayan üretim babadan çocuklara, çocuklardan torunlarına halen gelişerek sürüyor. Aile geleneğini bozmayarak eczacı olan ve Abdi İbrahim firmasının yönetim kurulu başkanlığını üstlenen torun Nezih Barut yönetimindeki modern tesislerin tam orta yerinde ise Aralık ayından bu yana bir müze-eczane yer alıyor.

Eski İstanbulluların görür görmez tanıyabileceği müze aslında Heybeliada'da 99 yıl boyunca şifa dağıtan Halk Eczanesi. Dış kaplamalarından saatine, kasasından zehirli ilaçlarına, Hadımköy'deki Abdi İbrahim Hadımköy Tesisleri'ne taşınmış ve aslına uygun olarak yerleştirilmiş.
İlk kez 1903'de Eczacı Yusuf Süleyman Adalı tarafından kurulan Halk Eczanesi'nin ikinci sahipleri Prokoz ailesi oldu. Adalılara 40 yıl boyunca gece-gündüz demeden hizmet veren aile bu büyülü mekânı daha sonra Gürçay çiftine devretti.

Üç kez el değiştirmesine karşın ismi değişmeyen eczanenin gizli kalmış güzellikleri bu dönemde gün ışığına çıkartıldı; 1940'lı yıllardan kalma ilaç kutuları, ispirto ocakları, havanlar, şişeler, fotoğraflar, pilüller, otoklavlar, devasa şırıngalar...
Eczacı Arslan Gürçay eşini yitirdikten sonra, Türk Eczacılık Tarihi açısından büyük önem taşıyan eczanesini Abdi İbrahim'e devretti. Ve Abdi İbrahim'in torunu Nezih Barut, Halk Eczanesi'ni yüz yıllık geçmişiyle, kapı ve penceresinden tabelasına, lambalarından şişelere, her detayıyla Hadımköy Tesisleri'ne taşıdı.

Müze-eczane'de her şişe adeta bir sanat eseri, artık var olmayan pek çok firmanın ürünleri tıpkı geçmişte olduğu gibi rafları süslüyor. Zehirli ilaçlar, kırmızıya boyalı bölümlerinde. Muhteşem rustik dolaplar zaman aşımına uğrasa da dönemlerinin bilgisini yansıtan ilaçlarla dolu.
Barut, amaçlarının Türk Eczacılık Tarihi'ni korumaya alıp, gelecek kuşaklara olabildiğince büyük bir hazine bırakmak olduğunu söylüyor.

Zamanın acımasız yok ediciliğine karşın değer bilenlerce korunan bu büyülü eczaneyi, Halk Eczanesi'ni görmek isteyenler için telefon; (0212) 272 57 11.

*Tansel Tüzer