YÜKLENİYOR ...

























Caretta caretta’ların evi Kıbrıs kumsalları
2002 / EKİM

Sicilya ve Sardunya'dan sonra Akdeniz'in üçüncü büyük adası olan Kıbrıs, deniz turizmine elverişli koyları ve beyaz kumlu plajlarıyla özellikle yaz aylarında tatilcilerin vazgeçemediği bir doğa parçası. Kıbrıs'ın kısmen bakir kalmış kumsalları, sayıları her geçen gün azalan bir Akdeniz canlısına, yüzyıllardır bu sularda yaşayan bir Akdenizli'ye de evsahipliği yapıyor. Narenciye ağaçlarıyla süslü bu yemyeşil adanın Girne kumsalları ve Karpaz'dan Gazimagosa'ya kadar olan sahilleri Caretta caretta'ların yerleşim alanları. Özellikle Karpaz'dan Gazimagosa'ya kadar olan kilometrelerce uzunluğundaki doğu sahilleri güzel kumsalları, plajları ve temiz denizi ile biliniyor. Bütün bu kumsallar, Caretta caretta'ların yüzyıllardır benimsedikleri evleri ve çiftleşme mekânları... Alternatif turizmin başında gelen dalış sporuna gönül verenlerin sayısı tüm dünyada her geçen gün büyük bir hızla artıyor. Dalgıçlar, hobileri olan dalış sporunu gerçekleştirmek için dünyanın dörtbir yanını gezmekten kaçınmıyor. Kızıldeniz'de Napolyon balıkları, Karaipler'de yunuslar, Maldiv Adaları'nda ve Güney Amerika'da köpekbalıkları,

Sayfa 1/5


























Caretta caretta’ların evi Kıbrıs kumsalları
2002 / EKİM

Palau'da mantalar ya da Grand Cayman Adaları'nda vatoslar ile dalış yapabilmek için binlerce kilometre yol kat edip, binlerce dolar harcıyorlar. Sualtı zenginlikleriyle öne çıkan Kuzey Kıbrıs da bu sporun meraklılarına ilginç seçenekler sunabilecek kapasiteye sahip. Akdeniz'in yerlisi olup Kıbrıs'ı barınak seçmiş iki binin üzerindeki Carretta caretta'yı veya beş yüz kadar yeşil kaplumbağayı, bu sahillerde hemen hemen tüm sezon boyunca yapılabilen dalışlarda görmek mümkün. Denizkaplumbağaları Gazimagosa plajlarını yıl boyu terk etmiyor. Diğer plajlarda ise mayıs ayından başlayarak eylül sonuna dek uzanan dönemde görülebiliyorlar. Plajlara geldiğinde çoğu kişinin ilk dikkatini çeken şey ise 'Dikkat kaplumbağa' tabelaları. Avrupa'nın pek çok ülkesinden gelen profesyonel dalgıçları, sualtı fotoğrafçılarını, hatta biliminsanlarını dahi ağırlayan kumsallar, Akdeniz'de belki de denizkaplumbağalarına en çok yaklaşılan, arkadaşlık kurulan bölgelerin başında geliyor. Burada yetişkin turistlerle denizgözlüğü takmış beş-on yaşında çocukların yarı bellerine kadar suya girip

Sayfa 2/5


























Caretta caretta’ların evi Kıbrıs kumsalları
2002 / EKİM

denizkaplumbağalarıyla oynamalarını görmek hiç de şaşırtıcı değil. Ellerinde basit sualtı fotoğraf makineleri ile çekim yapan ziyaretçiler ise profesyonel fotoğrafçılara adeta nispet yapıyor gibi. Soyları giderek tükenen bu Akdenizli canlılarla siz de dostluk kurmak isterseniz bir denizgözlüğü, şnorkel ve palet edinmeniz yeterli. Derinliğin en fazla üç metre olduğu bu berrak sularda tüplü dalış ekipmanı ile dalıp, onlarla daha rahat oynamayı ya da fotoğraf çekmeyi planlıyorsanız yanılıyorsunuz. Çünkü, regülatörün sesi yanınıza gelip poz vermek isteyen sualtı dostlarımızı ürkütüp kaçırabiliyor. Dip yapısı kumluk olan sahillerdeki su çabucak bulanabiliyor. Dolayısıyla, görüş mesafesinin düşmemesi için ayakta dururken ya da dibe yakın yüzerken çok hareket etmemek gerekli. Dalışları ise saat 14.00'e kadar bitirmekte fayda var. Öğleden sonra çıkan rüzgâr, sudaki görüş mesafesini düşürüyor. Suyun rengi diğer dalış bölgelerindeki gibi turkuvaz mavi değil; biraz yeşilimtrak. Bunun nedeni ise dibe hâkim olan denizçayırları.

Sayfa 3/5


























Caretta caretta’ların evi Kıbrıs kumsalları
2002 / EKİM

Suyun üç-beş metre altındaki kumlar üzerine serili denizçayırları, yöreye gelen denizkaplumbağalarının en büyük besinini oluşturuyor. Dalış süresince onları çoğu zaman Akdeniz'in bu kısımlarında sık rastlanan denizçayırlarının bir türü, Caulerpa prolifera'lar üzerinde beslenirken görebilirsiniz.
Gündüz dalışlarında denizkaplumbağalarına rastlanması ve onlarla rahatlıkla dostluk kurulması doğaseverleri yöreye çeken en ilginç özellik. Ama, meraklıları gece de dalabilir elbet. Gazimagosa sahillerindeki kumluklar kayalık bölgelere göre çok daha hareketli. Akdeniz'in baraküdaları, Kızıldeniz'in meşhur trompet balıkları, ahtapotlar ya da çeşitli kabuklular gece dalışının en eğlenceli öğeleri.

Sayfa 4/5


























Caretta caretta’ların evi Kıbrıs kumsalları
2002 / EKİM

Dalış esnasında genellikle karşılaşacağınız kabuklular, etçil beslenen Carretta carretta'lara yem olmamak için gün boyunca kovukların ve kumun içinde barınır. Bu da sualtı fotoğrafçıları açısından görüntü almakta zorluk demektir. Gece yapacağınız dalışlarda ise gün boyu size arkadaşlık eden denizkaplumbağalarını görmek neredeyse imkânsız. Bu, diğer canlıları fotoğraflamak için bulunmaz bir fırsat oluşturuyor.
Akdeniz'de yüzyıllardır yaşayan denizkaplumbağalarının ve diğer canlıların varlıklarını sürdürebilmek için sizden beklediği tek şey ise bu eşsiz doğal yaşamın bozulmaması için göstereceğiniz özen ve saygı.


* Y. Fehmi Şenok, sualtı fotoğrafçısı ve yazar.

Sayfa 5/5
































Bir önceki konu başlığı Bir sonraki konu başlığı