5. ve 6. yüzyıllardaki Nika ayaklanmaları sırasında çıkan yangınlarla tahribata uğramış. Daha sonra onarılan ve 10. yüzyıla kadar iyi bakılan saraya, zamanla çeşitli yapılar eklenmiş. 12. yüzyılda Bizans'ın gücünü kaybetmesiyle sarayın çehresi değişmiş ve 1204 yılındaki Haçlı Seferi sonun başlangıcı olmuş. Venediklilerin başı çektiği bu sefer sonucunda Konstantinapolis tam bir harabeye dönmüş, Hipodrom ve Büyük Bizans Sarayı bu olayla yok olmuş. Bizans Sarayı'nı bugün görmesek de Sultan Ahmed Camii'nden çıkıp Arasta Çarşısı'na giderseniz, Mozaik Müzesi'nde Büyük Saray'ın ünlü mozaiklerini görebilirsiniz.

Topkapı Sarayı'na doğru yürümeye başladık. Fatih Sultan Mehmed, sarayını önce Beyazıt'ta yaptırmış; ancak daha sonra evini yarımadanın bu en görkemli yerine taşımaya karar vermiş. Sonuçta bu saray tam dört yüzyıl Osmanlı Hanedanlığı'na ev sahipliği yapmış.

Saraya, zaman içinde eklemeler yapılmış, ancak Abdülmecid'in taşınmasıyla birlikte kaderine terk edilmiş. Sarayın girişi yani Bab-ı Hümayun, Fatih tarafından yaptırılmış. Kapıdan geçtikten sonra sol tarafta kalan alanda Aya İrini Kilisesi bulunuyor. Osmanlı döneminde silah deposu olarak hizmet veren bu yer, günümüzde konser salonu olarak kullanılıyor.

Aya İrini'nin yanından dünyanın en zengin müzelerinden olan Arkeoloji Müzesi'ne gidilir. Biz özellikle Harem'e gitmeye can attığımızdan aynen yolumuza devam ediyoruz. Harem Dairesi'nin ne yazık ki sadece Hünkâr ve Valide sofaları ile harem ağaları ve cariyelerin daireleri turistik gezilere açık. Üçüncü avluya Bâbüsssaâde yani Mutluluk Kapısı'ndan geçerek giriliyor. Sevgili çizerimizin de belirttiği gibi bu kapı zamanında hep çok caydırıcı bir etkiye sahip olmuş. II. Osman'ın öldürüldüğü isyan haricinde, imparatorluğun en güçsüz zamanında dahi hiç kimse bu kapıdan geçmeye cesaret edememiş.

O bunları anlatırken ben de ona bu kapıdan nasıl büyük bir cesaretle geçtiğimi gösteriyordum.

Topkapı Sarayı'ndan çıkıp Ayasofya'nın önüne geldiğimizde, yapının mimarlarına hayranlık duymaktan kendimi alamadım. 537 yılında İmparator Justinyen tarafından yaptırılan bu kilise, matematik ve geometri uzmanı olan iki bilim adamı tarafından yapılmış. Bugüne kadar birçok savaş ve deprem gördüğü halde hâlâ dimdik ayakta olan yapı 15. yüzyılda camiye çevrilmiş, bugün müze olarak kullanılıyor.

Turumuzu tamamladığımızda keyifli bir akşamüstünü hakkettiğimizi düşünerek Sultanahmet Meydanı'nda bulunan kahveye gittik. Ben kitap okurken, Ergün etraftakileri çizmeye devam etti; sonrasındaysa nargile tüttürüp, adaçayı içerek alacakaranlığın keyfini çıkardık tabii ki! l

* Gresi Sanje, yazar.