YÜKLENİYOR ...






















KARAORMAN'DA ŞENLİK:FASTNACHT
2001 /ŞUBAT
Karaorman'da şenlik
Ortaçağ boyunca Alman köylüsünün gözünde orman, bilinmeyen tehlikelerle doluydu. Karanlık ve ıssız vadilerde cadılar yaşar, şeytan kılıktan kılığa girerek insanları korkuturdu. Kuytu köşelerde yaşayan cinler ise pek çok kötülüğün yanı sıra, karakışın da baş sorumlularıydı! Çetin kış ayları boyunca halsiz düşen köylüler bahara doğru, korkunç kıyafetlere bürünüp olabildiğince çok gürültü kopartarak cinleri kaçırmaya, böylece güzel günlerin gelişini hızlandırmaya çalışırlardı. İşte, Fastnacht bütün bu kovalamacanın yüzlerce yıl boyunca türlü adetlerle donanıp, büyük bir şenliğe dönüştüğü geleneğin adıdır.
Avrupa'da Fastnacht geleneğinin tüm canlılığıyla yaşadığı Karaorman'ın (Schwarzwald) doğa ile iç içe şehri Freiburg, iki yüz bine yakın nüfusuyla bir yüzü ormana, diğer yüzü Ren Nehri havzasına dönük yaşar.
Sayfa 1/6























KARAORMAN'DA ŞENLİK:FASTNACHT
2001 /ŞUBAT
Masmavi küçük gölleri, uzun kır yürüyüşlerinin yapılabildiği yemyeşil vadilerdeki geleneksel çiftlik evleriyle bir doğa harikası olan Freiburg yöresi, Almanya'nın en güzel şaraplarının üretildiği bölge olarak da bilinir. Şehri tanımak için gerçekleştirdiğimiz kısa turun ardından, Fastnacht hazırlıklarının sürdüğü Buchheim köyüne doğru yola koyuluyoruz.

Ormanlarda yaşadığına inanılan korkunç yaratıkların yanı sıra, çiftçilerin başına bela olan tarla fareleri, üzüm hasadının köküne kibrit suyu eken asma yaprağı böcekleri, velhasıl köylülerin zorlu dünyasında mücadele edilmesi gereken cümle gerçek ve gerçeküstü mahlukat, bu muhteşem şenlik ile def edilmeye çalışılır. Temel mantık, sevilmeyen bütün bu yaratıkların, onlardan daha iri, daha korkutucu şekillere bürünülerek korkutulup kaçırılmasıdır. Taa ki bir dahaki kış gelene kadar! Bu nedenle, örneğin bağcılık yapan çiftçiler, bir türlü başa çıkamadıkları asma böceklerini korkutmak için kocaman böceklere dönüşür ve gösterişli bir Fastnacht loncası oluştururlar.
Sayfa 2/6























KARAORMAN'DA ŞENLİK:FASTNACHT
2001 / ŞUBAT
Bataklık kenarında kurulu olduğu için sivrisineklerden muzdarip bir başka köy halkı ise, kocaman sivrisinekler olup çıkar karşınıza! Kirchzarten Köyü Cadıları gibi cadı loncaları ise en sık görülenler arasında. Yüzlerce yıl boyunca babadan oğula geçen özel kurallarıyla bütün bu loncalar, zaman içinde birer kulüp gibi faaliyet göstermeye başlar. Şu veya bu loncanın mensupları, her Fastnacht'ta en görkemli kıyafetleri yaratıp, diğerlerini geride bırakmak için birbirleriyle yarışır.

Freiburglu Tarla Fareleri Loncası birkaç yüzyıllık geçmişiyle en köklü loncalar arasında. Yine şehrin tanınmış loncaları arasında bilinen Herdernli Lalli grubu, dil çıkaran sevimli edepsizler olarak şehrin tarihinde yer eder. Bütün bu absürd grupların amacı, "bütünüyle aykırı olmak" diye tarif edilebilir. Gündelik hayatta başkalarına dil çıkartmak, uluorta burun karıştırmak hoş bir davranış sayılmayabilir, ama Fastnacht günlerinde kalabalık bir "Burun Karıştıranlar Loncası" sevimli masklarıyla önünüzden geçer.
Sayfa 3/6























KARAORMAN'DA ŞENLİK:FASTNACHT
2001 / ŞUBAT
Böylece kötü ruhlara ve sinir bozucu böceklere karşı bir savunma ayini şeklinde doğan Fastnacht, yüzlerce yıl içerisinde pek çok eğlencelik unsurun yer aldığı bir şölene dönüşür. Lonca içindeki genç erkeklerin, gözlerine kestirdikleri kızı derdest edip kaçırmaya kalkışmaları, eli süpürgeli cadıların küçük çocukları kapmak için her an fırsat kollamaları, ya da kerliferli adamların enselerinden içeri bir avuç samanı boca etmeleri de eğlencenin bir parçasıdır.

Fastnacht grupları havaların yavaş yavaş ısınıp güneşin yüzünü göstermeye başladığı güzel günlerde bir araya gelerek, eğlenceler düzenlerler. Törenler, akşam olunca danslı eğlencelerle devam eder. Komik unsurlarla dolu toplantılarda kahkahalar atıp dans edenler her şeyle, ama her şeyle dalga geçebilirler. Bol şarap, bira, uzun gevezelikler, dans ve müzik... Eğlenceler perhizden önceki son beş günde doruğa ulaşır. Fastnacht, hem ilahi hem de dünyevi hükümdarların katı kuralları ile yaşayan bireylerin, dinin ayıpladığı aşırılıkları dilediklerince yaşayabilmeleri için bir fırsattır.
Sayfa 4/6























KARAORMAN'DA ŞENLİK:FASTNACHT
2001 / ŞUBAT
Beş gün boyunca herkes "köyün delisi"dir! Köyün delisi olabilme özgürlüğü, beğenilmeyen her şeyin, en önemlisi sistemin ve yöneticilerin eleştirilebilmesini de mümkün kılar. Bu olgu karşı konulamayacak biçimde gelenekselleşmiştir. Öyle ki, perşembe günü "Narren" yani deliler, kasabanın belediyesini işgal edip şehrin anahtarını kaparlar ve hiçbir yönetici bu duruma itiraz edemez! Sonraki beş gün boyunca şehir "deliler"in hakimiyetindedir. Bizdeki "delidir ne yapsa yeridir" sözündeki gibi Narren, uluorta her şeyle dalga geçme hakkına sahiptir.
Yağda kızartılmış hamur tatlılarının yendiği "Yağlı Perşembe-Schmutziger Donnerstag"ı izleyen cuma, cumartesi ve pazarın ardından nihayet pazartesi günü, bütün loncaların katıldığı büyük bir geçit töreni düzenlenir. Çarşamba günü balık yenir ve perhiz başlar. Paskalya'ya kadar tam kırk gün boyunca sürecek olan perhiz günlerinde peynir, et, pastırma, salam, yumurta ve süt gibi hayvansal gıdalar yenilmez.
Sayfa 5/6























KARAORMAN'DA ŞENLİK:FASTNACHT
2001 / ŞUBAT


Fastnacht, bugün de Ren havzasında ve Münih'ten Freiburg'a uzanan geniş coğrafyada büyük bir öneme sahip. Ortaçağ ormanlarının cadıları, çiftçilerin baş düşmanı tarla fareleri kimseyi korkutmuyor artık, ama Fastnacht hâlâ toplumsal eleştirinin mizah yolu ile en çarpıcı biçimde ifade edilebildiği bir şenlik olmayı sürdürüyor. l

 

 

* Murat Küçük, gazeteci.

Sayfa 6/6



































<