Beton binalarla sınırlı kent yaşamından kaçmak istediğimizde, aklımıza gelen yerlerden biri de kuşkusuz ormanlardır. Yalnızca temiz hava alma ve spor yapma ihtiyacının çok ötesinde bir istektir bu. İnsanoğlunun varlığını sürdürmesinin ormanların varlığı ile mümkün olduğunu hatırlamak, kuvvetli bir şekilde ormanlara sahip çıkma duygusu uyandırır. Yurdumuzdaki ormanlar arasında Batı ve Orta Karadeniz'in nemli-ılıman ve nemli-soğuk ormanlarının ayrı bir zenginliği, güzelliği var. Bu nemli ormanlar doğal, yaşlı ve çok çeşitli ağaç türleri ile birlikte büyük bir biyolojik zenginlik ve yaban hayatını da içeriyor. Bölgenin yükseklerinde alt kesimin nemli-ılıman, üst kesimin nemli-soğuk oluşu, büyük sıradağlarının bulunmayışı ve toprak türlerinin farklılığı, geniş yapraklı ağaçlardan oluşan büyük orman alanlarının varlığına neden olmuştur.

Bu doğal ve yaşlı ormanlarda en yaygını kayın olmak üzere gürgen, kestane, ıhlamur, kızılağaç, dişbudak, akçaağaç, meşe ve kavak gibi birçok farklı türde geniş yapraklı ağaca rastlanır. İğne yapraklı en yaygın ağaç ise yılbaşında süs ağacı olarak kullanılan göknardır. Bunun dışında çeşitli bölgelerde karaçam, porsuk ve sarıçam da bulunur.Geniş yapraklı ormanlar her mevsim ayrı güzellikler sunuyor. Her defasında farklı kokulara, renklere, formlara ve manzaralara rastlanabiliyor. Ormanları daha sık ziyaret ettiğinizde, bu değişiklikleri daha çabuk fark edebilirsiniz. Değişimin sürekliliği ve hızı başınızı döndürür. Tabii ki bu değişim, ormanın uyandığı ilkbahar ve kışa hazırlık öncesi sonbaharda çok daha hızlıdır. Özellikle, bu iki mevsimde ormanlar daha da güzeldir. İlkbaharda ağaçların ışığı geçirip parlayan açık yeşil ince yaprakları, renk değişimine uğramış genç sürgünler, çiçeklerin birbirinden farklı renk ve kokuları çok etkileyicidir.

Ormanın uyanışını her yerde görürsünüz. Yazın tüm yapraklar yeşermiş, biraz durağan geçen günler başlamıştır. Uzaktan her ağacın yeşil, gövdelerinin de kahverengi göründüğü ormana dikkatle bakınca her yaprağın renginin, her ağacın gövdesinin farklı renk ve formda olduğu fark edilebilir. Yeşilin her tonunu fark edersiniz. Güz yağmurları ile ormanda tüm renkler daha belirgin ortaya çıkar. Yağmurlu bir havada kayın ormanındaysanız, açık havada düz gri gibi gözüken kayın ağacının gövdesinin ıslanarak aldığı renkler ve lekeler sizi büyüleyecektir. Deniz kıyısında ıslanan çakıl taşlarının renklerinin ortaya çıkması gibi yağmurla birlikte tüm ormanın renkleri, kokuları ve görüntüleri değişir. Sonbahar hiç kuşkusuz bu ormanların en güzel zamanıdır. Ormandaki renk değişimi, yaklaşık Ekim ayı başından Kasım ayı ortasına kadar devam eder. Farklı türden ağaçların yaprakları sarı, kırmızı ve kahverenginin her tonunu alır. Bir gördüğünüz rengi, bir sonraki gün göremezsiniz.

Çünkü, ormanın rengi her gün değişmektedir. Özellikle, Ekim ayının ikinci yarısından sonra sonbaharın güzelliği doruğa çıkar. Geniş yapraklı ağaçların, iğne yapraklılarla karıştığı yerler çok etkileyicidir. Göknarların koyu yeşil yaprakları arasında titrek kavakların altın sarısı, kayının sarı ve kızıl kahve yaprak renklerinin birlikte görünümleri eşşiz güzellikler sunar. Yaklaşık 1000 metrenin altında başlayan geniş yapraklı kuşakta bulunan ova akçaağacı, çınar yapraklı akçaağaç, huş, kestane, gürgen, doğu kayını, ıhlamur, kavak ve dişbudağın sarı renkli yaprakları ile çınar yapraklı akçaağaç ve kızılcığın kırmızı renkli yaprakları ormanı sonsuz renklerle donatır. Ayrıca, alçaklardan başlayıp ağaç sınırı yüksekliğine kadar yapacağınız yürüyüşte, aynı ağaçların farklı yükseklikte bambaşka renklerde olduğunu görebilirsiniz. Eğer bir de yükseklere kar düşmüşse, görüntünün tadına doyum olmaz. Yenice Ormanları, Bolu Dağları, Küre Dağları, Canik Dağları bu manzaraları görebileceğiniz yerlerin başında gelir. Akarsular ve özellikle göller sonbaharda üzerine dökülen yapraklarla kaplanır.

Farklı renklerde yapraklarla donanmış göller, üzerindeki yansımalarla birbirinden farklı empresyonist resim tadında görüntülere neden olur. Bu özel görüntülerin en iyi görüldüğü yer ise kuşkusuz Yedigöller. Kışın yapraklarını döken geniş yapraklı ağaçların birbirinden güzel ve farklı formları ortaya çıkar. Geniş yapraklı ağaçların çıplak formları ile iğne yapraklı ağaçların birlikteliği bu ormanların en güzel görüntülerinden biridir. Batı ve Orta Karadeniz'in her mevsim ayrı güzellikte, zengin biyolojik çeşitlilik ve yaban hayatını içeren yaşlı ve doğal ormanları, doğaseverlerin mutlaka görmesi gereken yerlerin başında geliyor.

* Ali İhsan Gökçen, fotoğrafçı.