Padişahlar veya onu temsil edenler, çadırları ile çevrelerinde kendi saraylarında yaptıkları etkiyi aynen yaratabilmişlerdir. Minyatürlerde gösterilen kabul sahneleri, ziyafetler ve törenlerdeki görkemli sahne etkisi göz kamaştırıcıdır.

Padişahlara ait çadırlar çok süslemeli olarak hazırlanırdı.

Çadırlar birer küçük köşk gibi ele alındıklarından duvarları çini panolara benzer şekilde süslenirdi. Genellikle çiçekli bir kompozisyonun değişik renkteki kumaşlarla yaratıldığı bu süslemelerde çoğu zaman aplike işleme uygulanırdı. Bunun yanında başta sarma, çin iğnesi, tel kırma ve suzeni gibi pek çok çeşit işleme tekniği de kullanılırdı.

Herbiri sanat eseri değerinde olan Osmanlı çadırları göz önüne getirildiğinde çadırların Osmanlılar elinde basit bir göçebe kültürü ürünü olmaktan çıkıp yüksek bir uygarlık, imparatorluk yaşamı seviyesine çıkarılmış olduklarını görmekteyiz.

Saray koleksiyonundan seçilen ve daha önce hiç sergilenmeyen örneklerle hazırlanan bir sergi, Aygaz'ın sponsorluğunda 22 Kasım 2000'de Topkapı Sarayı Müzesi'nde açıldı. 23 Mayıs 2001 tarihine kadar açık kalacak sergide ve sergi dolayısıyla yayımlanan kitapta, Anadolu'ya getirdikleri göçebe kültürünü, zaman içinde rafine bir yaşam kültürüne dönüştüren Osmanlıların iç dünyasıyla, yani bu görkemli Osmanlı çadırlarıyla tanışabilirsiniz.

* Prof. Dr. Nurhan Atasoy, sanat tarihçisi.