İnsanlığın en temel gereksinimlerinden birinin "sanat" olduğu, "ben buradaydım" deme ihtiyacı olduğu, müzedeki daha ilk adımlarınızda göze çarpar: MÖ 6000'e tarihlenen kaya resimleri karşılar sizi.
Çatalhöyük'te bulunan, sıva üzerine kırmızı boya ile yapılmış boğa avı, geyik avı, akbaba freskleri sizi bin yıllar öncesinin bir usta ressamı ile tanıştırır. Bu ilkçağ ressamının gözünden, boğanın heybetini, geyiğin ince uzun bacaklı zarafetini, akbabanın göksel hâkimiyetini seyredersiniz. Aynı salonda, az ileride, Anadolu'nun Ana Tanrıçası (pişmiş toprak, Çatalhöyük, MÖ 5750) sizi bekler. Kaya tahtında, elleri iki leoparın boynunda onlara ve bütün dünyaya hükmederek oturmaktadır. Göğüsleri süt doludur, kolları güçlü. Bacakları arasında yeni doğan bir çocuk taşır. Binlerce yıldır hiç konuşmadan, kadının doğurgan, üretken, bereketli gücünü haykırır ziyaretçilerine. Müzenin Ana Tanrıça'sıyla sadece bu küçük ama müthiş heykelcikte değil, pek çok duvar resminde, başka heykellerde, farklı eserlerde de karşılaşırsınız.

Arkaik, Klasik, Helenistik pişmiş toprak kap ve seramikler gelir, Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinin çini duvar süslemelerine ve Türk mavisinin ışıldadığı tabaklara dayanır. Son dönem Kütahya ve İznik çinilerinin yanında karpuz camlı bir çift gaz lambası ve o pek tanıdık sedef kakmalı, telkâri nalınlar durur. Ankara'da yaşıyorsanız, Ulus'tan Çankaya'ya giden ana bulvarın tam orta yerinde, Sıhhıye'de, güneş kursu biçimindeki tunç heykel, her gün yolunuzu keser. Bir çift boğa boynuzunun içine alınmış tunç geyik heykelleri, kentin vazgeçilmez bir parçasıdır. Aynı figürü, çağdaş Ankara'nın pek çok yerinde görürsünüz gün boyu, çünkü Anadolu Medeniyetleri Müzesi'nin bu seçkin parçası, MÖ 3000'in ikinci yarısına tarihlenen bu törensel sembol, kentin de sembolüdür aynı zamanda. Heykelin yirmi dört santimetre boyundaki orijinali ise, Tunç Çağı salonunda gelen geçeni seyreder aynı gururla.

Müzeden çıkarsınız. Bahçeden, aşağıdaki Ankara'ya son kez bakarsınız. Bu toprağın altında yatan, kat kat kültürlerin son mirasçısı olmanın zenginliğini kalbinizde bir kez daha duyumsayarak, ona doğru yürürsünüz.

* Çiğdem Ülker, Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Öğretim Görevlisi.